Polska i Szwecja wzmacniają współpracę obronną. Bałtyk kluczowym obszarem wspólnych działań

Od dłuższego czasu toczyliśmy dyskusję na temat przystąpienia do NATO, ale to właśnie pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę oraz pogarszająca się sytuacja bezpieczeństwa w Europie przechyliły szalę – mówi agencji Newseria Martina Quick, ambasador Szwecji w Polsce.

Szwecja blisko współpracowała z NATO od 1994 roku, kiedy przystąpiła do programu Partnerstwa dla Pokoju (PfP). W 1997 roku została również członkiem Rady Partnerstwa Euroatlantyckiego. Wniosek o przystąpienie do sojuszu złożyła w maju 2022 roku, a 7 marca 2024 roku stała się jego pełnoprawnym członkiem.

Zwiększyło to nasze bezpieczeństwo, a także wzmocniło NATO, ponieważ Szwecja wnosi do sojuszu wiele zdolności, w tym powietrznych, morskich, lądowych, a także wiele innych zasobów i bardzo silny przemysł obronny – podkreśla Martina Quick.

Jak dodaje, członkostwo w NATO otworzyło nowy rozdział w relacjach Szwecji z państwami europejskimi, w tym z krajami Europy Środkowo-Wschodniej. W ramach koncepcji sojuszu dotyczącej odstraszania i obrony obszaru euroatlantyckiego Szwecja m.in. dostarcza jednostki lądowe do Wysuniętych Sił Lądowych NATO w Łotwie, okręty wojenne do Stałych Sił Morskich sojuszu czy też samoloty bojowe do nadzoru przestrzeni powietrznej i gotowości reagowania.

Polska również zaczęła wykazywać większe zainteresowanie północną częścią Europy z wielu różnych powodów. Dzięki naszemu członkostwu w NATO współpraca stała się łatwiejsza niż wcześniej. Bardzo się cieszymy z bliższej współpracy z Polską, ponieważ potrzebujemy jej na Morzu Bałtyckim, aby nasze wspólne morze i sąsiedztwo stały się bezpieczniejsze oraz aby wzmocnić współpracę w ramach NATO w tej części Europy – mówi ambasador Szwecji w Polsce. Mamy bardzo podobne spojrzenie na zagrożenie ze strony Rosji i na to, co należy zrobić na Bałtyku. Dzięki bliższej współpracy możemy również osiągnąć znacznie więcej.

We wrześniu 2025 roku Polska i Szwecja podpisały kolejne porozumienie o współpracy w dziedzinie obronności. Z kolei w listopadzie tego samego roku polski rząd poinformował o wyborze szwedzkiej oferty okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP. 12 marca br. w Porcie Wojennym Gdynia minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz spotkał się z ministrem obrony Szwecji Pålem Jonsonem. Podkreślono, że nowa architektura bezpieczeństwa na Bałtyku jest oparta na sojuszu polsko-szwedzkim, czyli budowaniu wspólnych zdolności, wspólnych zakupach i ćwiczeniach. Wspominano m.in. o wspólnym inwestowaniu w przemysł zbrojeniowy. 

Co będzie kluczowym punktem współpracy między Polską a Szwecją? Jest wiele różnych kwestii. Mieliśmy już wspólne ćwiczenia. W zeszłym roku odbyły się na przykład ćwiczenia Gotland Sentry, podczas których polskie i szwedzkie oddziały szkoliły się razem na naszej wyspie Gotland – zaznacza Martina Quick.

Gotland Sentry (GOSE) to pierwsze w historii bilateralne ćwiczenie typu SNEX, realizowane wspólnie przez Polskę i Szwecję. Manewry były prowadzone w strategicznym regionie Morza Bałtyckiego. We wrześniu 2025 roku ponad 100 żołnierzy 6 Brygady Powietrznodesantowej wylądowało na szwedzkiej wyspie, ćwicząc gotowość do natychmiastowej obrony i szybkiego przerzutu wojsk. Na Gotlandię dotarł również moduł bojowy Morskiej Jednostki Rakietowej. W ramach ćwiczenia z wykorzystaniem wyrzutni NSM żołnierze wykonali symulowane uderzenia rakietowe w okręty przeciwnika przemieszczające się po Bałtyku.

W ramach CTF Baltic współpracujemy nad strukturami dowodzenia i kontroli na Morzu Bałtyckim. Współpracujemy również w ramach walki z flotą cieni, chroniąc w ten sposób infrastrukturę krytyczną na Morzu Bałtyckim – wskazuje Martina Quick.

Dowództwo NATO Commander Task Force Baltic (CTF Baltic) to międzynarodowa struktura, która koordynuje działania sił morskich na Bałtyku od października 2024 roku.

Jest wiele rzeczy, które możemy wspólnie zrobić w naszym sąsiedztwie, aby wzmocnić siebie i wspólną obronę NATO. Na Morzu Bałtyckim znajduje się wiele elementów infrastruktury krytycznej. Mamy tam zasoby energetyczne, linie energetyczne, kable komunikacyjne – wiele elementów infrastruktury, od których wszyscy jesteśmy zależni – podkreśla ambasador Szwecji w Polsce.

W ciągu ostatnich czterech lat kilkukrotnie doszło do uszkodzenia kabli energetycznych czy telekomunikacyjnych leżących na dnie Bałtyku. Awarie dotyczyły m.in. połączeń między Finlandią a Niemcami, Finlandią a Estonią czy Litwą a Szwecją. Przypadki te budzą obawy o akty sabotażu ze strony tzw. floty cieni. To przede wszystkim jednostki rosyjskie, które mogą pływać pod różnymi banderami i które są podejrzewane o udział w akcjach dywersyjnych wymierzonych w infrastrukturę podwodną. W maju 2025 roku polskie wojsko interweniowało, gdy statek zaliczany do rosyjskiej floty cieni wykonywał podejrzane manewry w okolicach podmorskich kabli energetycznych.

Ochrona infrastruktury, zwłaszcza teraz, gdy region Morza Bałtyckiego jest w znacznym stopniu dotknięty pogarszającą się sytuacją bezpieczeństwa w Europie oraz bardzo agresywną i rewanżystowską polityką Rosji, jest jednym z naszych kluczowych zadań – mówi Martina Quick.

Zarówno Szwecja, jak i Polska są członkami Rady Państw Morza Bałtyckiego, która powstała w 1992 roku. Jej głównymi zadaniami są wspieranie dialogu politycznego i współpracy oraz ustalanie priorytetów strategicznych i kierunków inicjatyw regionalnych zgodnych z długoterminowymi priorytetami organizacji. W jej ramach działają cztery grupy, w tym m.in. zespół ds. obrony cywilnej.

Wiele się dzieje w naszej współpracy. Mam na myśli różne formaty, na szczeblu dwustronnym, w ramach Rady Państw Morza Bałtyckiego, której obecnie przewodniczy Polska, spotykają się nasi ministrowie oraz urzędnicy. Mamy bardzo szybko rozwijającą się współpracę w zakresie przemysłu obronnego między Szwecją a Polską, więc cały czas podejmujemy kolejne kroki – wyjaśnia ambasador Szwecji w Polsce.

Źródło: Newseria